Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn

Menu:

Nótur (prentaðar og rafrænar)

Nótur geta birst með margskonar hætti, t.d. nótnabindi, einblöðungar, kennslubækur á hljóðfæri og sálmabækur, sem eru að meirihluta nótur eða hljómar. Nótnaskráning er mjög frábrugðin skráningu hljóðritaðrar tónlistar. Því er mikilvægt að hafa í huga við skráningu að áherslurnar eru ekki þær sömu. Nótnaskráning er að sumu leyti líkari bókaskráningu.

Hvenær er talað um nótur og hvenær ekki?

Á Landsbókasafni hefur verið stuðst við þá þumalputtareglu að:
 ▪ Ef nótur eru minna en 25% af viðfangi er um bók (BK) að ræða. Muna að merkja í svið 008/18 g og svið 300 nótur 
 ▪ Ef nótur eru 25-50% af viðfangi er matsatriði hverju sinni hvort formatið er MU eða BK og verður að hafa í huga hvar bókin/nótnabindið á að vera staðsett 
 ▪ Ef 50% og meira eru nótur skal skrá viðfangið sem slíkt 
 ▪ Sama viðmið gildir um viðföng sem innihalda hljóma
 

Svið 007

Prentað efni fær gildið q (nótur) í sæti 00 í svið 007
Rafrænt efni fær fær tvö 007 svið, fyrra er með gildinu c í sæti 00 en það síðara með gildinu q
 

Breytt vinnulag

Skrásetjarar Gegnis þurfa nú að skrá í sitthvora færsluna, efni sem kemur út bæði á prenti og rafrænt, þ.e.a.s. ekki skal hengja vefslóð fyrir rafræna útgáfu á færslu fyrir prentað efni. Jafnframt á ekki að tengja prentaða útgáfu við færslu fyrir rafræna.
 

Raddskrár

Nótur eru raddskrár (score) þó í daglegu tali sé talað um nótur eða nótnabækur. Raddskrár eru margskonar, ekki bara söngrödd (vocal score) heldur líka rödd hljóðfæris. Þær geta líka verið hljómsveitarraddskrár (full score), vasaraddskrár (study score), stytt raddskrá (condensed score) o.s.frv. Því miður hjálpar íslenskan ekki við útskýringar og því ákvað tónlistarhópurinn að notast við ensk heiti þegar setja þarf inn tegund raddskrár í svið 008/20 og 250 þegar við á. Hljómar eru oftast notað um gítarnótur/gítarhljóma.
 

Nokkur grundvallaratriði samkvæmt RDA

Aðalheimild lýsingar er titilsíða. Ef lýsing er ekki fullnægjandi á titilsíðu má nálgast upplýsingar í eftirfarandi röð; kápa, yfirskrift/fyrirsögn, blaðhaus o.s.frv. (RDA 2.2.2.2). Eingöngu á að setja upplýsingar innan hornklofa ef þær eru fengnar annars staðar frá en af viðfanginu sjálfu
 

Helstu breytingar vegna RDA og endurskoðunar skráningar

Nokkrar breytingar verða á skráningu nótna vegna RDA. Þar ber helst að nefna að kennslubækur á hljóðfæri eða söng eru ekki lengur skráðar sem BK færslur ef þær eru að meginhluta nótur eða hljómar. Höfundur kennslubókar er ekki tónskáld (skapari) en birtir oftast umsamin tónverk (adaptation) margra tónskálda. Hann fær því hlutverkið höfundur, nema ef getið er á viðfangi að hann hafi safnað saman, en þá er hlutverkið samantekt.
 
Skammstafanir eru einskorðaðar við:
a) að þær séu settar fram á viðfanginu
b) tíma, mælieiningar o.fl. hefðbundnar skammstafanir
c) enn er leyfilegt að stytta opus (op.) og verknúmer (no.)
d) SATB (soprano, alto, tenor, bass)
 
Nótnabækur með dægurtónlist eru oft safnrit ýmissa laga mismunandi tónskálda en með sama flytjanda. Ekki má skrá á flytjanda og eru þessar bækur því skráðar á titil. Flytjanda má geta í 500 sviði og gera á hann aukafærslu. Öðru máli gegnir ef sami einstaklingur eða sama skipulagsheild hefur samið öll lögin í nótnabókinni, en þá er skráð tónskáldið.
 

Aðrar breytingar samkvæmt RDA:


Svið       

Breytingar
008   Ef höfundarréttarár kemur fram á viðfanginu skal skrá það, bæði í 008 og 264 #4, og notaður kóðinn t
Jafnframt skal greina tegund raddskrár í sæti 20
024 2#     ISMN (International Standard Music Number). Varast ber að rugla ISBN númeri saman við ISMN, sem byrja alltaf á „9790“ eða M.
028 00  Útgáfunúmer skal alltaf skrá sé það til staðar. Þegar nótur eru með parta fyrir ákveðin hljóðfæri skal auðkenna hvert hljóðfæri fyrir sig í deilisviði |q. Nota skal heiti hljóðfæris eins og stendur á viðfangi, annars styðjast við efnisorðalista
041 ?#  Tvö ný deilisvið hafa bæst við |e (fyrir libretto) og |g (fylgiefni)
100 ?#  Tónskáld ber alltaf meginábyrgð á tónverki (höfundarverk nafngreinds einstaklings). Eina undantekningin er að höfundur kennslubókar á hljóðfæri fær hlutverkið höfundur (adaptation) ef ekki er tekið fram að hann hafi safnað saman, en þá fær hann hlutverkið samantekt
245 ??  Formgreining (deilisvið |h) er ekki notuð lengur
250 ##  Útgáfugreining og greining tegundar raddskrár. Ef bæði atriði koma fram á viðfangi skal endurtaka sviðið
264 #?  Kemur í stað sviðs 260. Jafnframt skal skrá höfundarréttarár og endurtaka sviðið með seinni vísi 4 (264 #4)
33? ## Svið 336, 337 og 338 koma í stað formgreiningar
382 ?#  Greining fyrir hvaða hljóðfæri raddskrárnar eru. Sjá leiðbeiningar í kaflanum 382 – Hljóðfæri / raddir
500 ##  Staðlaðar athugasemdir til að hjálpa notendum
700 ?2  Ef viðfangið er ekki greiniskráð, líkt og gert er með íslenskt efni, þarf að tengja titil hvers lags aftan við nafnmynd og hlutverk hvers og eins skapara (tónskálds / höfundar söngtexta / höfundar óperutexta).
740 #2  Sviðið er notað til að skrá aukatitla aðra en samræmda titla, einnig titla sem ekki eru greindir í 700 |t.

 

 
 
Heimildir:
ALA námskeið „Cataloging music resources in RDA“ sótt í maí 2015
RDA Toolkit – http://www.rdatoolkit.org/
 
Rósa Björg Jónsdóttir, Súsanna S. Flygenring og Vigdís Þormóðsdóttir tóku saman grunnskjal um skráningu á nótum.
 
 
 
Síðast breytt: 21.12. 2017