Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn

Menu:

Hljóðbækur

Hljóðbók er lesinn texti, hljóðritaður og yfirfærður á aðgengilegt snið fyrir notendur. Hljóðbækur geta verið í nokkrum mismunandi útfærslum, til dæmis CD, MP3 og niðurhal af vef. Algeng stærð á hljóðbók getur tekið 3 til 10 diska í CD-sniði, meðan sambærileg bók kemst á einn MP3-disk.
 
Innihald hljóðbókar getur birst okkur með margvíslegum hætti, t.d. lesinn texti eða leikið leikrit, með eða án tónlistar. Hljóðbók getur einnig innihaldið hljóð sem eru hvorki töluð né sungin, til dæmis náttúruhljóð og gervihljóð.
 

Talað mál, tónlist, söngur

Erfitt getur reynst að greina á milli hljóðbóka (HB) sem innihalda tónlist og hljóðrita (MU).
Velja skal formatið HB þegar talað mál er aðalatriði eða meirihluti innihalds. Til dæmis skal velja formatið HB fyrir barnaleikrit með tónlist og söng. Þegar tónlist er aðalatriði eða meirihluti efnis á viðfangi skal velja formatið MU. Dæmi um þetta eru tónlistarævintýri.
 

Nokkur grundvallaratriði samkvæmt RDA

Aðalheimild lýsingar er diskurinn sjálfur, snældan eða hljómplatan. Annars eru upplýsingar teknar af hulstri eða kápu viðfangs. Eingöngu á að setja upplýsingar innan hornklofa ef þær eru fengnar annars staðar frá en af viðfanginu sjálfu (diski, hulstri eða kápu).
 
Helstu breytingar vegna RDA
Nokkrar breytingar verða á skráningu á hljóðbókum vegna RDA. Þar ber helst að nefna að hvert útgáfuform (CD, MP3, LP, EP, snælda) er skráð í sérstakri færslu. Eingöngu skal skrá ólík útgáfuform í sömu færslu ef þau eru saman í öskju.
 
▪ Svið 028, útgáfunúmer, er ekki nýjung en ef þessar upplýsingar eru á viðfanginu skal skrá þær.
▪ Svið 041, nota nú deilisvið d (kóði fyrir talað mál), áður var notað deilisvið a.
▪ Svið 264 kemur í stað sviðs 260 sem ekki er notað lengur.
▪ Svið 300, notað er orðið hljómdiskur (ekki geisladiskur).
▪ Formgreining (deilisvið h) er ekki notuð lengur í titilsviðum.
▪ Svið 336, 337 og 338 koma í stað formgreiningar.
▪ Skammstafanir eru einskorðaðar við
   a) að þær séu settar fram á viðfanginu
   b) tíma, mælieiningar o.fl. hefðbundnar skammstafanir
   c) tegund forms (auðkenni) eins og CD, MP3, LP og EP sem verður áfram skammstafað í sviði 020, 028 og 300.  
▪ Svigi, sem áður var settur utan um auðkenni í sviði 020 og 028, dettur út en í staðinn er auðkennið sett í deilisvið q.
 

Heimild:
RDA Toolkit – http://www.rdatoolkit.org/
 
Rósa Björg Jónsdóttir, Gunnhildur Loftsdóttir og Magnhildur Magnúsdóttir tóku saman grunnskjal um skráningu á hljóðbókum
 
 
 
Síðast breytt: 04.04. 2016